Lí do khiến ung thư tăng nhanh tại Việt Nam

28/07/2017 | 11:33

Việt Nam là một trong những nước có tốc độ gia tăng bệnh nhân ung thư nhanh nhất thế giới. Số ca mắc mới sau 15 năm tăng gấp hơn 2 lần. Bệnh xảy ra ở mọi giới tính và lứa tuổi.

Theo số liệu thống lê năm 1990, cả nước có khoảng 70.000 ca ung thư, đến năm 2015, số ca mắc ung thư tăng lên 150.000 bệnh nhân mới. Như vậy, sau 15 năm số ca ung thư được phát hiện mới tăng gấp hơn 2 lần. Ước tính đến năm 2020, con số này sẽ lên tới khoảng 200.000 ca. Mỗi năm, Việt Nam có khoảng 115.000 người chết vì ung thư, tương ứng 315 người/ngày. Theo số liệu này, WHO xếp Việt Nam nằm trong 50 nước thuộc top 2 của bản đồ ung thư.

Theo Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K, bệnh ung thư có xu hướng tăng không chỉ ở Việt Nam mà hầu hết các nước trên thế giới.

Tốc độ gia tăng bệnh ung thư tại Việt Nam gấp hơn 2 lần sau 15 năm (Ảnh minh họa)

Có nhiều nguyên nhân khiến cho tình trạng ung thư ở Việt Nam gia tăng nhanh chóng như hiện nay. Theo Phó giáo sư Thuấn, có thể chia những nguy cơ gây ung thư thành các 2 nhóm chính là nhóm tác nhân bên ngoài và tác nhân bên trong.

Nhóm nguyên nhân bên ngoài
 
- Tác nhân hóa học như thuốc lá

Trong thuốc lá chứa trên 4.000 chất khác nhau với khoảng 100 chất được chứng minh gây ung thư. Nó là nguyên nhân của hơn 30% các loại ung thư như phổi, họng thanh quản, thực quản... Ngay cả vú, cổ tử cung ở nữ giới cũng có liên quan.

- Dinh dưỡng không an toàn, không hợp lý

Khẩu phần ăn có quá nhiều chất đạm, đặc biệt là mỡ động vật, làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng và nhiều ung thư khác.

Những thực phẩm chứa nhiều chất có khả năng gây ung thư như dưa muối chứa nitrat, nitrit gây ung thư thực quản, dạ dày; gạo mốc nhiều aflatoxin gây ung thư gan…

- Nhóm tác nhân vật lý

Tia X, tia phóng xạ gây một số ung thư như hạch, giáp trạng, máu…

- Nhóm tác nhân sinh học:

Một số virus, vi khuẩn có thể gây ung thư như virus HPV u nhú ở người dẫn đến ung thư cổ tử cung; virus viêm gan B gây viêm gan, xơ gan, ung thư gan; xoắn khuẩn HP gây ung thư dạ dày…

Nhóm nguyên nhân bên trong:

Nhóm tác nhân bên trong bao gồm các rối loạn di truyền nội tiết, chiếm khoảng 10% trong tổng số bệnh ung thư. Ví dụ cụ thể như phụ nữ có mẹ, chị/em gái bị ung thư vú thì nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn 4-6 lần so với người không có tiền sử bệnh. Dùng thuốc tránh thai thay thế lâu dài từ 10 năm trở lên thì nguy cơ ung thư vú cao hơn 2-4 lần so với người không dùng hoặc ít dùng.

Phó giáo sư Thuấn nhấn mạnh, một loại ung thư có thể do nhiều yếu tố, một yếu tố có thể gây nhiều loại ung thư, thời gian tiếp xúc nguồn gây bệnh càng dài thì nguy cơ ung thư càng cao…

Ngoài ra, các yếu tố khác như tuổi thọ tăng cao hay công tác tuyên truyền tốt cùng với sự phát triển của y học hiện đại cũng giúp cho việc tầm soát, phát hiện bệnh ung thư dễ dàng hơn, Từ đó, số bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh ung thư cũng gia tăng nhanh chóng.

Để phòng tránh  bệnh ung thư, chúng ta cần có lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia; có chế độ dinh dưỡng an toàn, hợp lý; tập luyện thể dục thường xuyên. Bên cạnh đó, cần thăm khám sức khỏe định kỳ, tiêm văcxin phòng một số nhiễm trùng, virus, vi khuẩn.

YN (TH)